سامانه پرسش‌و‌پاسخ قرآنی

سامانه پرسش‌و‌پاسخ قرآنی

  • عنوان پروژه: ايجاد و راه­اندازي سامانه پرسش و پاسخ خودكار قراني
  • مجری: پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات
    • تاریخ شروع: خرداد ۱۳۹۲
    • تاریخ پایان: اردیبهشت ۱۳۹۳
  • وضعیت: خاتمه‌یافته
  • کلمات کلیدی: سامانه پرسش و پاسخ، قران­جوی، قران­نگار، آیه­یاب، پارسی­پرداز
  • خلاصه پروژه:
    هدف از اين پروژه، طراحي و پياده‌سازي يك سامانة پرسش و پاسخ خودكار قراني است بطوري كه اين سامانه بتواند از منابع معتبر براي پاسخ به پرسش‌هاي كاربران بهره بگيرد. مزاياي اصلي اين فعاليت عبارتند از: • تسهيل بخشيدن به فرايند دسترسي به اطلاعات قراني • تسريع دسترسي به منابع قراني • ايجاد زمينه‌هاي لازم در جهت توسعه تحقيقات و پژوهش‌هاي حوزه قراني در این پروژه ابزارها، دادگان و سامانه‌های زیر ایجاد شدند: 1- سامانه پرسش و پاسخ خودکار «قران‌جوی»: اولین سامانه پرسش و پاسخ خودکار به زبان فارسی و در حوزه قرانی می‌باشد که با گرفتن پرسش کاربر به زبان طبیعی، پاسخ وی را برمی‌گرداند. 2- گراف مفاهیم قرانی «قران‌نگار»: قران‌نگار، اولین گراف معنایی حوزه قرانی در مقیاس بزرگ است که به زبان فارسی می‌باشد. 3- آیه‌یاب: این ابزار جهت تشخيص خودکار ارجاع به آيات قرآن کريم طراحي و پياده‌سازي شده است. ارجاع به آيات قرآن را مي‌توان به طور کلي به دو دسته طبقه‌بندي نمود. دسته‌ي اول، نمايش آيه با ذکر شماره آن آيه و نام سوره و دسته‌ي دوم ارجاع از طريق ذکر بخشي از متن عربي آيه است. همچنين مي‌توان آيات را با نام‌هاي خاص ان نيز در اين ابزار جستجو نمود. 4- پارسی‌پرداز: مجموعه‌ای از ابزارهای پایه پردازش زبان فارسی شامل یکسان‌ساز، واژه‌یاب، ریشه‌یاب، برچسب‌گذار نقوش نحوی، تجزیه‌گر نحوی و غیره می‌باشد.
مبحث پرسش و پاسخ در قران در حوزه‌هاي ترجمه، مفاهيم و تفسير قران از اهميت بالايي برخوردار است. سامانه‌هاي متداول فعلي بازيابي اطلاعات، بر اساس يک يا چند كلمه کليدي که کاربر وارد مي‌کند، تعدادي سند را برمي‌گردانند. اين سامانه‌ها چند مشکل عمده دارند. اول اينکه کاربران معمولاً تمايل دارند بجاي تعدادي كلمه كليدي، پرسش خود را مستقيماً وارد كنند. از طرفي، معمولاً کاربران براي تبديل پرسش خود به كلمات کليدي مناسب، مشکل دارند و اين تبديل، مستلزم مهارتي است که بايد در طول زمان کسب شود. علاوه بر اين، اصولاً چند كلمه کليدي به تنهايي نمي‌توانند منظور کاربر را به شکل واضح بيان کنند. بسياري اوقات حتي اگر کاربر مطمئن باشد که يک سند در مجموعه متون وجود دارد که نياز اطلاعاتي او را برآورده مي‌کند، ممکن است نتواند پرس‌وجوی مناسب را براي سامانه بيان نمايد. مي‌توان گفت که استفاده از كلمات کليدي روش مطلوب و کاملي براي برقراري ارتباط بين سامانه و کاربر نيست. از طرف ديگر، معمولاً کاربران به دنبال پاسخ صريح هستند، در حاليکه خروجي اين سامانه‌ها تعداد زيادي سند است که ممکن است پاسخ را در خود داشته باشند. بدين ترتيب کاربر براي پيدا کردن پاسخ مورد نظر خود مجبور است تعدادي سند را بخواند. برخلاف سامانه‌هاي بازيابي اطلاعات، هدف سامانه‌هاي پرسش و پاسخ اين است تا مستقيماً از طريق زبان طبيعي با کاربر ارتباط برقرار کنند؛ بدين شکل که آنها پرسش کاربر را بصورت زبان طبيعي دريافت کرده و پاسخ را نيز بصورت دقيق به کاربر برمي‌گردانند. در اين طرح هدف آن است كه ابتدا سايت‌ها و بانك‌هاي اطلاعاتي معتبر قراني شناسايي شده و اطلاعات آن در يك مخزن اطلاعاتي ذخيره گردد. سپس سامانه پس از دريافت پرسش كاربر و پردازش آن (تعيين نوع پرسش، تأكيد پرسش و استخراج كلمات كليدي)، اسناد و اطلاعات موجود در مخزن داده را جستجو مي‌كند و پس از يافتن پاسخ‌هاي مناسب (كه ممكن است يك پاراگراف، يك جمله و يا يك عبارت باشد)، چند پاسخ برتر كه رتبه بالاتري را كسب كرده‌اند به كاربر بازگرداند. البته در کنار این مخزن اطلاعاتی، از یک هستان شناسی قرانی (بنام قران نگار که تنها هستان شناسی معتبر قرانی به زبان فارسی است) در بخش موتور معنایی سامانه استفاده شده است که این منجر به یافتن پاسخ های کوتاه و دقیق از منابع دانش سامانه می شود.

ارتباط با ما

  • نشانی: تهران، خیابان کارگر شمالی، روبروی سازمان انرژی اتمی، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات
  • تلفن تماس: ۸۴۹۷۷۹۵۷
  • رایانامه: parsigan@itrc.ac.ir

خبرنامه

عضویت در خبرنامه پارسیگان جهت دریافت آخرین اطلاعات و جدیدترین فایل‌ها

درباره پارسیگان

پارسیگان مجموعه‌ای غنی از دادگان، کدها و مستندات خروجی پروژه‌های اجرا شده در طرح جویشگر است که به صورت عمومی در راستای سیاست‌های پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات و همچنین طرح جویشگر بومی در اختیار عموم قرار گرفته است.

تمامی حقوق متعلق به طرح جویشگر بومی می‌باشد